dieu-tri-dom-trang1Chấm trắng trên răng là hiện tượng răng xuất hiện những chấm màu trắng phân biệt được so với những vùng răng khác, có thể quan sát được. Các phương pháp thường được áp dụng đó là hàn composite hoặc veneer để bao phủ bên ngoài cho tới các thủ thuật xâm lấn nhiều mô cứng của răng hơn như mài cùi và làm chụp toàn bộ. Nha khoa hiện đại cùng với những kỹ thuật không ngừng được cải tiến, tác động ít hơn và bảo tồn tối đa tổ chức cứng của răng.

Nguồn gốc của chấm trắng
Các tổn thương dạng chấm trắng là những dấu hiệu sớm của sự hủy khoảng ở bên dưới bề mặt men răng, chúng cũng có thể dẫn tới sự phát triển của sâu răng hoặc không.
Sự mất lớp khoáng hóa sẽ tạo nên bề mặt xốp, làm thay đổi phản xạ bình thường của lớp men, được đặc trưng bởi những mảng trắng hoặc cản quang, các tổn thương này có thể xuất hiện ở cả răng sữa và răng vĩnh viễn, tùy thuộc vào mức độ và nguyên nhân.

Các tổn thương dạng chấm trắng thường xuất hiện sau khi nắn chỉnh răng, gỡ bỏ mắc cài hoặc ở các tổn thương sâu răng sớm ngừng tiến triển và đang tái khoáng hóa. Ngoài ra các tình trạng nhiễm màu răng do Fluoride, Tetracycline, thiểu sản men, kém khoáng hóa, mòn răng hóa học, khô miệng và chấn thương cũng gặp các tổn thương dạng chấm trắng như vậy.

Tình trạng vệ sinh răng miệng kém, tích tụ nhiều mảng bám, chế độ ăn uống với hàm lượng đường, acid cao cũng gây ra hiện tượng này (đặc biệt ở những người uống nhiều nước tăng lực, soda hoặc ăn nhiều hoa quả có hàm lượng acid cao…)

Chẩn đoán các tổn thương chấm trắng

dieu-tri-dom-trang2

Cách tốt nhất để chẩn đoán chính xác với chấm trắng đó là thổi khô bề mặt răng và kiểm tra dưới kính phóng đại với ánh sáng tốt. Các tổn thương sâu răng sớm sẽ nhìn được khi bề mặt men khô, nhưng chúng sẽ biến mất khi men bị ướt.

Tiếp theo đó là phân biệt bằng xúc giác. Nếu như bề mặt trơn mịn, có thể tổn thương không hoạt động, ngược lại bề mặt thô ráp, xuất hiện các bọng trắng như phấn, tổn thương có bề mặt lỗ rỗ có thể dẫn tới sâu răng hoặc nhạy cảm răng. Các tổn thương này có thể sẽ đổi màu theo thời gian.

Các tổn thương khác cần quan tâm đó là thiểu sản men toàn bộ do di truyền, suy dinh dưỡng, nhiễm trùng nặng khi còn nhỏ, rối loạn điều hòa thân nhiệt, hấp thu nhiều fluoride vượt quá 1.8% ppm/ ngày. Nhiễm trùng tại chỗ và chấn thương cũng có thể gây ra thiểu sản men răng tại những răng riêng lẻ. Kém khoáng hóa men răng liên quan tới sự hình thành men bị lỗi trong quá trình khoáng hóa.

Các phương pháp điều trị thông thường

Thông thường, hướng xử trí đầu tiên để loại bỏ chấm trắng đó là tái khoáng hóa men răng. Có một số loại kem, paste và chất đặt tại chỗ được dùng đó là fluoride varnish, paste calcium phosphate… Nếu như cách này không thật sự hiệu quả, tẩy trắng răng sẽ được cân nhắc nhưng cần phải tẩy lại sau một thời gian. Các xử trí can thiệp sâu hơn để loại bỏ các chấm trắng tại vùng thẩm mỹ bao gồm vi mài mòn, hàn phủ hoặc Veneer.

Một hướng điều trị mới hiện nay với can thiệp tối thiểu

Gần đây, một kĩ thuật mới được đưa ra, can thiệp tối thiểu lên bề mặt các chấm trắng bằng cách thâm nhập vào tổ chức sâu (Caries Infiltration). Kĩ thuật này cùng với sản phẩm ICON (Infiltrationconcept –  kĩ thuật thẩm thấu), được thiết kế để kết nối các khoảng hở, bằng cách lấp và gia cố hệ thống tại vị trí của các chấm trắng bằng nhựa quang trùng hợp.
Các chất nhựa thâm nhập có hệ số khúc xạ cao, tạo ra hiệu ứng tắc kè hoa, dễ dàng phù hợp với màu sắc của răng. Điều đáng chú ý là, sau khi thâm nhập, các tổn thương sẽ mất dần màu trắng đục và màu sẽ tương tự như các cấu trúc răng xung quanh.

Ưu điểm chính của ICON

  • Không cần lấy bỏ mô răng bị tổn thương và các cấu trúc răng khỏe mạnh được bảo tồn trong khi đó khi điều trị bằng các phương pháp trước đây cần phải tác động nhiều tới mô răng lành.
  • Không đau, thời gian tiến hành chỉ từ 30-40 phút, kĩ thuật đơn giản thuận tiện cho cả bệnh nhân và nha sĩ.
  • Kết quả thẩm mỹ tốt ngay sau khi điều trị.
  • Điều trị bảo tồn được ở những vùng khó tiếp cận (kẽ giữa các răng)

dieu-tri-dom-trang3

  • Là phương pháp điều trị trung gian giữa điều trị dự phòng và điều trị xâm lấn, hay còn gọi là vi xâm lấn.

dieu-tri-dom-trang4

Chỉ định:

dieu-tri-dom-trang5

Hình 1. Tình trạng ngấm calci kém sau khi chỉnh nha.

Có nhiều quan điểm cho rằng các tổn thương mới chớm, bao gồm cả các chấm trắng vẫn còn lớp bề mặt. Tuy vậy một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng bề mặt men không còn nguyên vẹn do đó dễ bị vỡ và tạo thành lỗ sâu. Việc chẩn đoán các lỗ sâu đang hoạt động với trường hợp bề mặt men còn nguyên vẹn thật sự khó khăn, khi đó cần kết hợp khai thác bệnh sử để đưa ra quyết định có thể điều trị với ICON được hay không?

Nếu bệnh nhân từng được điều trị nắn chỉnh răng với mắc cài, vệ sinh răng miệng kém hoặc tiếp xúc với nồng độ acid cao, ICON là một sự lựa chọn tốt ( Hình 1). Tuy nhiên, kĩ thuật này không được chỉ định cho những bệnh nhân bị nhiễm màu răng do Fluor, Tetracycline, thiểu sản men răng, kém khoáng hóa, mòn răng hóa học hoặc chấn thương răng. Nó cũng không thích hợp đối với các tổn thương ở men đã hình thành lỗ sâu hoặc ở vùng cổ răng bị lộ ngà hoặc chỉ còn lớp men mỏng. Những trường hợp như trên đòi hỏi các điều trị can thiệp theo phương pháp truyền thống.

Quá trình thẩm thấu diễn ra sao?

dieu-tri-dom-trang6

Quá trình thẩm thấu với Icon chỉ hiệu quả nếu như sâu răng chưa tiến triển vượt quá lớp men (E1, E2) hoặc tới một phần ba phía ngoài của lớp ngà (D1). Các tổn thương sâu hơn ở bên trong ngà cần được điều trị bằng cách hàn lại, hoặc thậm chí là điều trị tủy (D2 và D3).

Nhờ lực mao dẫn trong men, dòng chảy của nhựa thâm nhập vào trong lớp men bị hủy khoáng và ngăn chặn sự tiếp xúc của răng với acid ở vị trí bị hủy khoáng. Chính điều này giúp làm ngừng sự tiến triển của sâu răng ở giai đoạn sớm ở cả những vị trí khó tác động tới như vị trí tiếp xúc bên giữa các răng.

Khi các trụ men răng được lấp đầy, các acid có hại không thể xâm nhập được vào cấu trúc răng thêm nữa và lớp men hủy khoáng được gia cố thêm, ngăn ngừa sâu răng tiến triển vào sâu hơn. Chính nhờ quá trình thâm nhập này, các tổn thương sâu răng được ngăn chặn trong khi đó hình thể cũng như màu sắc của răng không bị thay đổi.

Quy trình thẩm thấu sử dụng ICON ở bề mặt nhẵn

dieu-tri-dom-trang7

Hình 2. Bôi Icon Etch (chất xói mòn)

dieu-tri-dom-trang8

Hình 3. Hút sạch Icon Etch

dieu-tri-dom-trang9

Hình 4. Rửa sạch phần Icon Etch còn sót

dieu-tri-dom-trang10

Hình 5. Xì khô

  • Đầu tiên, đặt đê cao su để cách ly và bảo vệ vùng răng làm việc (hay dùng đê quang trùng hợp dạng lỏng để bảo vệ lợi kết hợp với banh miệng, không dùng đê cao su bằng vật liệu thay đổi theo nhiệt độ).
  • Rửa sạch vùng răng can thiệp thủ thuật.
  • Gắn đầu thoa mịn Smooth Surface Tip (giống như đầu đánh bóng) vào ống bơm Icon-Etch
  • Thoa nhẹ nhàng (kết hợp với xoay nhẹ ống bơm) một lượng vừa đủ acid hydrochloric 15% lên bề mặt vùng tổn thương, quá 2mm so với rìa tổn thương, giữ nguyên trong khoảng 2 phút
  • Chú ý không để gel etching tiếp xúc với lợi hoặc răng bên cạnh (Hình 2)
  • Hút bỏ phần gel etch (Hình 3), sau đó rửa sạch phần còn lại bằng nước trong 30 giây (Hình 4)
  • Thổi khô (Hình 5)

Chú ý nếu sau khi thổi khô, bề mặt men không có màu trắng sữa thì cần lặp lại từ bước 1.

dieu-tri-dom-trang11

Hình 6. Bôi Icon Infiltrant

dieu-tri-dom-trang12

Hình 7. Chiếu đèn trùng hợp

  • Tiếp theo, lắp đầu bơm vào tuýp Icon-Dry (99%  ethanol) và bơm khoảng ½ ống lên vùng tổn thương, để 30 giây và thổi khô
  • Sau đó gắn đầu thoa mịn (Smooth Surface Tip) vào ống Icon-Infiltrant, bơm lên bề mặt đã được xói mòn, để trong 3 phút (Hình 6). Loại bỏ các chất thừa bằng chỉ nha khoa và chiếu đèn trùng hợp trong 40 giây (Hình 7).
  • Bơm lớp Icon-Infiltrant thứ 2 lên, để trong 1 phút và cũng chiếu đèn 40 giây
  • Cuối cùng lấy đê cao su ra, sử dụng đầu đánh bóng để hoàn thiện bề mặt răng (Hình 8 và 9).

dieu-tri-dom-trang13

Hình 8. Sau khi điều trị (bên phải)

dieu-tri-dom-trang14

Hình 9. Sau khi điều trị (bên trái)

Tổng thời gian điều trị cho 1 răng là 15 phút

Trong quá trình can thiệp, bề mặt răng có thể bị khô khiến cho màu của chúng sáng hơn các răng bên cạnh ngay sau khi điều trị. Vì vậy bệnh nhân nên súc miệng nhiều lần để làm ẩm răng sau vài giờ để đạt được màu răng cuối cùng hài hòa với các răng xung quanh.

Bộ kit điều trị bao gồm 4 ống đủ dùng cho từ 2-3 bề mặt tổn thương.

Thảo luận

Trước đây, nha sĩ thường chỉ có hai lựa chọn đối với điều trị các tổn thương sâu răng sớm: tái khoáng hóa men răng và các thủ thuật can thiệp nhiều tới mô răng để đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ của người bệnh. Kỹ thuật thẩm thấu (Infiltration) là một bước đột phá trong công nghệ vi thâm nhập, giúp lấp đầy, gia cố và làm vững bền lớp men bị hủy khoáng mà không cần mài hay tác động tới các cấu trúc răng lành.

Với kĩ thuật đơn giản, không đau, bảo tồn được mô răng với kết quả tức thì

Gần đây, kĩ thuật thẩm thấu với ICON đã được phối hợp với các kĩ thuật và phương pháp khác nhau điều trị thành công những chấm trắng có độ sâu và kích thước lớn hơn.

Dưới đây là 1 trường hợp lâm sàng điều trị tổn thương trắng ở bệnh nhân mắc MIH (Molar Incisor Hypomineralization – Kém khoáng hóa men răng hàm và răng cửa)

Các phương pháp được phối hợp sử dụng:

– Kỹ thuật thẩm thấu (ICON-Infiltration)

– Tẩy trắng (Bleaching)

– Hàn thẩm mỹ composite (Esthetic Composite Restoration)

Tình trạng ban đầu

dieu-tri-dom-trang15

Sau khi tẩy trắng

dieu-tri-dom-trang16

dieu-tri-dom-trang17

Cô lập và cách ly răng

dieu-tri-dom-trang18

Thổi cát làm sạch bề mặt bằng MicroEtcher II Intraoral Sandblaster

dieu-tri-dom-trang19

Bôi Icon Etching

dieu-tri-dom-trang20

Đặt Icon Dry

dieu-tri-dom-trang21

Bôi Icon Infiltrant

dieu-tri-dom-trang22

Chiếu đèn trùng hợp

dieu-tri-dom-trang23

Lớp sau cùng đặt Icon

dieu-tri-dom-trang24

Tạo hình Composite từng lớp

dieu-tri-dom-trang25

Hoàn thiện tạo hình với Composite

dieu-tri-dom-trang26

Làm ướt răng điều trị

dieu-tri-dom-trang27

Kết quả cuối cùng

dieu-tri-dom-trang28

Hình ảnh trước và sau điều trị

dieu-tri-dom-trang29

 Nguồn tham khảo:

Theo DentistryToday, ddsgadget, DGM-dental và Dr. Benjamin Cortasse

Theo trang dento.vn


Chia sẻ: