1. Các con đường lây nhiễm trong phòng khám nha khoa

Con đường lây truyền của n-CoV 2019 như đã biết là từ người sang người là qua lây lan trong không khí hoặc qua tiếp xúc trực tiếp/ gián tiếp bằng giọt bắn và khí dung.

1.1 Lây lan trong không khí (airborne spread)

Sự lây lan trong không khí của SARS-Cov đã được báo cáo có trong nhiều quy trình điều trị nha khoa vì tạo ra khí dung và giọt bắn làm lây nhiễm vi rút. Do đó, đây là mối quan tâm quan trọng nhất trong các phòng khám nha khoa và bệnh viện.

Ngoài lây nhiễm trực tiếp qua ho, hắt hơi và hơi thở của bệnh nhân, còn có thể tạo ra từ tay khoan, tay xịt… thì khi tay khoan hoạt động trong khoang miệng của bệnh nhân, một lượng lớn khí dung và các giọt bắn trộn với nước bọt của bệnh nhân hoặc thậm chí là máu sẽ được tạo ra. Các giọt bắn và khí dung đủ nhỏ để tồn tại trong không khí trong một thời gian dài trước khi chúng đọng lại trên bề mặt bên ngoài hoặc xâm nhập vào đường hô hấp. Do đó, 2019-nCoV có khả năng lây lan qua các giọt bắn và khí dung từ những người bị nhiễm bệnh trong các phòng khám nha khoa và bệnh viện.

1.2 Lây nhiễm qua tiếp xúc (contact spread)

  • Lây truyền tiếp xúc trực tiếp: mầm bệnh được truyền từ người bệnh sang đối tượng khác mà không có vật hoặc người trung gian (ví dụ, màng nhầy hoặc vết trầy xước có máu hoặc dịch cơ thể có chứa máu bị nhiễm bệnh, hoặc tiếp xúc với tổn thương HSV mà không đeo găng tay)
  • Lây truyền tiếp xúc gián tiếp: mầm bệnh được truyền sang vật chủ thông qua các đồ vật hoặc cơ thể người mang mầm bệnh đó [17,18,22,26–30]. Hơn nữa, tất cả các thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE), chẳng hạn như đồng phục hoặc áo choàng cách ly, có thể bị nhiễm bởi các tác nhân truyền nhiễm trong quá trình điều trị bệnh nhân có mầm bệnh.

2. Giọt bắn di chuyển xung quanh ghế nha

Tuy nhiên, vấn đề chính ở các phòng khám nha khoa là do rất nhiều khí dung và giọt bắn được tạo ra từ các quy trình điều trị nha khoa và trộn với nước bọt và hơi thở của bệnh nhân, có thể chứa một số lượng lớn vi sinh vật gây bệnh, bao gồm cả vi khuẩn (như Mycobacterium Tuber tuberculosis) hoặc vi rút (chẳng hạn như cúm, sởi hoặc SARS-CoV-2).

Dụng cụ trên ghế nha, chẳng hạn như tay khoan nhanh, ultrasonic, tay khoan chậm đánh bóng và tay xịt dùng trong nha khoa tạo ra rất nhiều giọt bắn và khí dung trước mặt bệnh nhân.

Vấn đề quan trọng thứ hai là sự tiếp xúc gần (trong vòng 1m) và kéo dài của bác sĩ với bệnh nhân. Ví dụ, một ca nội nha cho viêm tủy cấp tính có thể cần ít nhất 30–40 phút nhưng một ca thông thường kéo dài hơn một giờ. Hơn nữa, sự hiện diện của 2–3 phụ tá ở vị trí gần bệnh nhân. Có nhiều ghế nha đặt gần nhau có nguy cơ lây lan vi rút rất lớn, đặc biệt khi có các luồng không khí có thể khuếch tán giọt bắn xung quanh thiết bị nha khoa.

Do đó, sau một ca lâm sàng, tất cả người có mặt tại khu điều trị có khả năng bị lây nhiễm bởi một số lượng lớn khí dung và giọt bắn (nước bọt, nước, máu) do các ghế nha tạo ra trên tất cả các bề mặt bảo vệ như mặt nạ, kính bảo hộ / tấm che mặt, áo choàng, kính và cả bề mặt của thiết bị / đồ đạc và sàn nhà. Kết mạc và các bộ phận khác của cơ thể người có mặt có thể bị phơi nhiễm với các giọt bắn và có nguy cơ bị lây nhiễm.

Các hạt khác trong không khí — được cấu tạo bởi các mảnh vụn men ngà, lớp mùn ngà, các mảnh composite / xi măng tạm — thường do mài sửa soạn tạo ra trong miệng và lơ lửng trong một thời gian dài và được không khí khuếch tán do các chuyển động của tay khoan.

Sự hiện diện của đèn ghế nha ấm có thể tạo ra lực đối lưu góp phần vào sự khuếch tán của các hạt. Thật vậy, người ta thường xuyên quan sát thấy những giọt bắn của nước bọt, nước và máu trên bề mặt bên ngoài của đèn ghế. Đèn LED mới có thể tạo ra ít nhiệt hơn đèn halogen truyền thống – yếu tố có liên quan đến lực đối lưu góp phần khuếch tán các hạt.
Bàn tay bẩn là một phương thức lây truyền vi rút tiềm ẩn quan trọng khác do tiếp xúc thường xuyên với giá đỡ, mặt bàn, tay chỉnh ánh sáng đèn, v.v. [1].

Khu vực phơi nhiễm quanh ghế nha

3. Các chiến lược và giải pháp để ngăn chặn sự khuếch tán khí dung và giọt bắn trong phòng khám

WHO khuyến nghị sử dụng mặt nạ phòng độc có tính bảo vệ như mặt nạ N95 hoặc mặt nạ FFP2 khi thực hiện các quy trình có khí dung trong hầu hết các ngành y tế. Trong bài viết này có đề xuất giải pháp mới để ngăn chặn sự khuếch tán của khí dung và giọt bắn trên ghế nha trong phòng khám.

3.1 Thiết bị được đề xuất giảm thiểu lây nhiễm bằng cách loại bỏ sự khuếch tán của khí dung từ tay khoan cùng với bệnh nhân thở ra

  1. Kit hút trong miệng đặt trong môi để hút khí dung;
  2. Bộ dụng cụ hút mới với nhiều ống hút được kết nối với bộ hút bơm bổ trợ (mạnh mẽ) tương thích với ghế nha đã có từ trước hoặc để sử dụng kèm với;
  3. Bộ dụng cụ được thiết kế mới lạ được cấu thành bởi một cung hàm bằng composite với một ống hút trượt (Hệ thống chống nước-nước bọt-khí dung (WSA)) được kết nối với máy bơm hút của ghế. Hệ thống có thể được đặt xung quanh miệng của bệnh nhân như cung hàm bình thường (có / không có tấm cao su) (xem hình bên dưới);
  4. Sử dụng các dung dịch khử trùng miệng như povidone-iodine 0,23%, [14] hydrogen peroxide [15] kết hợp với các hạt bạc [16], làm nước súc miệng / kháng khuẩn (trước bất kỳ quy trình lâm sàng nào) để giảm tải lượng vi rút của nước bọt và các giọt bắn tạo ra do tay khoan, tay xịt làm lây nhiễm;

3.2 Các giải pháp đề xuất để ngăn ngừa sự lây nhiễm cho nhân viên phòng khám

Tất cả các thiết bị và quy trình này nên được sử dụng cùng với cả các bệnh nhân để cố gắng giảm nguy cơ lây nhiễm.

  1. Sử dụng mặt nạ phòng độc N95 (FFP2 / 3) cho tất cả bệnh nhân và tất cả PPE như găng tay, kính, áo choàng, v.v.;
  2. Dùng tấm che/ mũ có tấm ngăn ngọt bắn trong suốt cho tất cả nhân viên nha khoa như 1 loại PPE đặc biệt để đối mặt với bệnh nhân, có thể giúp ngăn chặn giọt bắn phun vào cổ, mắt, mặt ;
    Hay cách khác:
    Dùng mặt nạ toàn bộ, được cung cấp năng lượng lọc không khí (PARPs) với máy thổi khí để tạo áp suất dương bên trong mặt nạ, dùng trong trường hợp khẩn cấp khi điều trị bệnh nhân dương tính với Covid-19;
  3. Dùng bộ đồ Tyvek bảo vệ toàn thân; áo choàng sử dụng một lần có thể được mặc chồng trên bộ quần áo Tyvek. Cách khác, sử dụng áo choàng dùng một lần không thấm nước với mũ đội đầu;
  4. Mang bảo vệ chống thấm nước cho giày và quần dài để tránh đọng lại các giọt bắn lây nhiễm ướt và khô từ sàn nhà, vốn phải được sử dụng với áo choàng và các thiết bị khác;

 

3.3 Đề xuất các giải pháp và quy trình mới để ngăn ngừa môi trường lây nhiễm trên các bề mặt phòng khám nha khoa

  1. Loại bỏ bất kỳ đồ vật và hộp nhỏ nào khỏi ghế nha và hộp kỹ thuật (ví dụ: hộp đựng cuộn bông, hộp đựng mũi khoan, dụng cụ nội nha, ống composite, v.v.). Sử dụng cồn isopropyl 70% và để khử trùng bất kỳ đồ vật và thiết bị nhỏ nào được sử dụng trong quy trình lâm sàng (ví dụ: tuýp composite, đèn quang trùng hợp, v.v.) [15]. Tất cả các bề mặt nội thất trong phòng khám phải bằng phẳng và dễ lau chùi;
  2. Tất cả các đường ống hút và bồn nhổ ghế nha phải được sục bằng chất khử trùng như dung dịch natri hypoclorit 0,5% ngay sau khi bệnh nhân điều trị xong để loại bỏ và phá vỡ bất kỳ sự hút ngược lây nhiễm nào từ các đường nước;
  3. Sử dụng dung dịch natri hypoclorit 0,1% và cồn isopropyl 70% để làm sạch và loại bỏ bất kỳ giọt bắn nào đọng lại trên các bề mặt và đồ vật có trong phòng có tiếp xúc với các giọt bắn (ví dụ: thiết bị chụp phim; ghế; kính hiển vi nội nha, v.v.);
  4. Loại bỏ bất kỳ vật dụng nào bệnh nhân đã dùng (ví dụ: áo choàng, khăn, v.v.) và nhanh chóng niêm phong và cách ly bên trong hộp nhựa hoặc túi rác để tránh tạo khí dung thứ cấp. Sau tất cả các quy trình vệ sinh ghế và phòng khám nha khoa (khoảng 15–30 phút), tất cả nhân viên có mặt phải cởi bỏ áo choàng, khẩu trang, vòi xịt và cho vào túi rác nhựa khác trước khi thay chúng cho bệnh nhân tiếp theo.

5. Water Saliva Aerosol Defender (WS Aerosol Defender) – dụng cụ ngăn khí dung, nước và nước bọt

WS Aerosol Defender là một phần của bộ các biện pháp và thiết bị đã được đề cập ở trên nhằm mục đích làm ngăn chặn lây nhiễm như có đề cập ở mục 3.1.


WS Aerosol Defender có thể hạn chế nguy cơ lây truyền vi rút bằng thiết bị hút chặn không khí thở ra, các giọt bắn và khí dung do bệnh nhân và tay khoan, tay xịt tạo ra
Sử dụng thiết bị WS Aerosol Defender trong quá trình điều trị nha khoa sẽ bảo vệ nhân viên làm việc gần khoang miệng của bệnh nhân. Giảm khí dung làm giảm đáng kể nguy cơ lây lan mầm bệnh trong không khí xung quanh khoang miệng.
Sau đó, việc sử dụng thiết bị đúng cách sẽ bảo vệ khỏi sự lây nhiễm từ các người bệnh qua không khí do khí dung bị nhiễm vi rút, vi khuẩn hoặc các chất độc hại khác.
Xem thêm dụng cụ này TẠI ĐÂY.

Sau cùng, bài viết này muốn nhấn mạnh sự cần thiết của các dụng cụ bảo vệ mới ngăn khí dung, giọt bắn, nước cho nhân viên nha khoa và bệnh nhân cũng như các phương pháp tiếp cận mới trong việc quản lý và tổ chức hoạt động trong nha khoa.

Bài viết được biên tập dựa trên bài: https://www.mdpi.com/1660-4601/17/23/8954/htm